{"id":1877,"date":"2025-06-13T16:33:37","date_gmt":"2025-06-13T16:33:37","guid":{"rendered":"https:\/\/www.analiztemizoda.com\/?p=1877"},"modified":"2025-12-08T09:08:25","modified_gmt":"2025-12-08T09:08:25","slug":"hepa-filtreler-korona-virusleri-tutabilir-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.analiztemizoda.com\/en\/hepa-filtreler-korona-virusleri-tutabilir-mi\/","title":{"rendered":"HEPA F\u0130LTRELER KORONA V\u0130R\u00dcSLER\u0130 TUTAB\u0130L\u0130R M\u0130?"},"content":{"rendered":"<p class=\"p4\"><b>KORONA V\u0130R\u00dcS EBATI NED\u0130R? <\/b><b><\/b><\/p>\n<p class=\"p4\">Filtrelerin vir\u00fcsleri etkin \u015fekilde tutup tutamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rmak i\u00e7in \u00f6ncelikle vir\u00fcse ait ebad\u0131n netle\u015ftirilmesi gerekmektedir.<\/p>\n<p class=\"p4\">Korona vir\u00fcslerinin e\u015fde\u011fer dairesel \u00e7aplar\u0131 baz\u0131 kaynaklarda 0.06 ile 0.14 mikron olarak verilmi\u015ftir. (1) Baz\u0131 kaynaklarda ise elektron mikroskobu ile yap\u0131lan \u00f6l\u00e7\u00fcmlerde vir\u00fcs ebad\u0131 0.05-0.200 mikron olarak \u00f6l\u00e7\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. (2) G\u00fcvenli aral\u0131kta kalmak i\u00e7in vir\u00fcs\u00fcn boyutu de\u011ferlendirmeler s\u00fcresince 0.05-0.2 mikron olarak kabul edilecektir.<\/p>\n<h2 class=\"p4\"><b>F\u0130LTRASYON MEKAN\u0130ZMALARI <\/b><b><\/b><\/h2>\n<p class=\"p4\">Filtrelerin partik\u00fcl tutmalar\u0131 5 ana mekanizma ile a\u00e7\u0131klanabilir:<\/p>\n<h3 class=\"p4\"><b>Atalete ba\u011fl\u0131 ay\u0131rma (Inertial impaction) <\/b><b><\/b><\/h3>\n<p class=\"p4\">Partik\u00fcller hava ak\u0131m\u0131ndan yer \u00e7ekimi kuvvetiyle ayr\u0131l\u0131r. Bu metod, yer \u00e7ekim kuvvetinin etki edebilece\u011fi (\u00e7ok) b\u00fcy\u00fck partik\u00fcller i\u00e7in ge\u00e7erlidir. Hava ak\u0131m\u0131 lif aral\u0131\u011f\u0131na giri\u015f i\u00e7in y\u00f6n\u00fcn\u00fc de\u011fi\u015ftirse de partik\u00fcl yoluna d\u00fcz bir \u00e7izgi halinde devam eder ve medya lifleri taraf\u0131ndan tutulur.<\/p>\n<p class=\"p4\"><b>Yay\u0131lma (Diffusion) <\/b><b><\/b><\/p>\n<p class=\"p4\">Bu prensip gaz molek\u00fcl\u00fc gibi davranan \u00e7ok hafif ve \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck partik\u00fcller i\u00e7in ge\u00e7erlidir. Mikrondan k\u00fc\u00e7\u00fck boyuttaki partik\u00fcller, hava ak\u0131m\u0131n\u0131n i\u00e7inde gaz molek\u00fclleriyle \u00e7arp\u0131\u015farak rasgele bir y\u00f6r\u00fcnge i\u00e7inde ilerler (Brownian hareket). B\u00fcy\u00fck partik\u00fcllerde ise net molek\u00fcler kuvvetler toplam\u0131 b\u00f6yle bir hareketi olu\u015fturmaya yetmez. Bu tip rasgele hareket eden par\u00e7alar\u0131, yollar\u0131n\u0131n \u00fczerine s\u0131k dokulu engeller \u00e7\u0131kararak yakalamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Etkin bir filtrasyonun sa\u011flanabilmesi i\u00e7in \u00e7ok say\u0131da partik\u00fcl\u00fcn medya lifleriyle \u00e7arp\u0131\u015fabilmesi gerekmektedir. Bunun i\u00e7in, medya i\u00e7inde 0.02 m\/s gibi \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck bir h\u0131z kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Van der Waals kuvveti ad\u0131 verilen molek\u00fcler \u00e7ekim g\u00fcc\u00fc, partik\u00fcl\u00fc medya lifleri \u00fczerinde tutmaktad\u0131r. Bu durumda partik\u00fcl\u00fcn boyutu k\u00fc\u00e7\u00fcld\u00fck\u00e7e ve hafifledik\u00e7e prensip daha da verimli hale gelecektir.<\/p>\n<p class=\"p4\"><b>Yolunu Kesme \u2013 Yakalama (Interception) <\/b><b><\/b><\/p>\n<p class=\"p4\">Yolunu kesme atalete sahip olacak b\u00fcy\u00fckl\u00fckte olmayan ve hava ak\u0131\u015f\u0131nda yay\u0131labilecek k\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fckte olmayan partik\u00fcller \u00fczerinde etkindir. Bu orta boyutlu partik\u00fcller hava ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 takip ederler. Hava lif aral\u0131klar\u0131na girmek i\u00e7in b\u00fck\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde hava ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u00fczerinden etraf\u0131ndan ge\u00e7ti\u011fi life temas ettiklerinde tutulurlar. <span class=\"s2\">www.analiztemizoda.com <\/span><\/p>\n<p class=\"p4\"><b>Eleme (Sieving) <\/b><b><\/b><\/p>\n<p class=\"p4\">Kelimenin kendisinden de a\u00e7\u0131k\u00e7a anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 gibi, bu metoda g\u00f6re g\u00f6zenek a\u00e7\u0131kl\u0131klar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck olan ay\u0131r\u0131c\u0131dan b\u00fcy\u00fck partik\u00fcller ge\u00e7emez. Filtrasyondaki en temel mekanizma olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir.<\/p>\n<p class=\"p4\"><b>Yer \u00c7ekimi Etkisi (Settling) <\/b><b><\/b><\/p>\n<p class=\"p4\">Partik\u00fcller yer \u00e7ekimi etkisi ile do\u011fal olarak liflerin \u00fczerine d\u00fc\u015ferler ve burada tutulurlar.<\/p>\n<p class=\"p4\"><b>HEPA F\u0130LTRE TUTUCULUK VER\u0130ML\u0130L\u0130\u011e\u0130 NEYE G\u00d6RE \u00d6L\u00c7\u00dcL\u00dcR? <\/b><b><\/b><\/p>\n<p class=\"p4\">HEPA filtre partik\u00fcl tutma miktarlar\u0131 EN 1822 standard\u0131nda tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Standartta belirtilen de\u011ferler filtrenin en d\u00fc\u015f\u00fck tutuculu\u011fa sahip oldu\u011fu partik\u00fcl boyutu MPPS (En \u00e7ok penetre eden partik\u00fcl boyutu &#8211; Most penetrating particle) size i\u00e7in \u00f6l\u00e7\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu aral\u0131k HEPA filtreler i\u00e7in genellikle 0.12 \u2013 0.25 mikron aras\u0131nda de\u011fi\u015fir. (3)<\/p>\n<p class=\"p4\">TABLO 1 \u2013 Filtre s\u0131n\u0131fland\u0131rmalar\u0131<\/p>\n<p class=\"p4\"><b>HEPA F\u0130LTRE KORONA V\u0130R\u00dcSLER\u0130 TUTAB\u0130L\u0130R M\u0130? <\/b><b><\/b><\/p>\n<p class=\"p4\">HEPA filtrelerin 0.3 mikron ve daha b\u00fcy\u00fck boyutlu partik\u00fclleri tutabildi\u011fine dair genel bir kan\u0131 olsa da yukar\u0131daki mekanizmalardan g\u00f6r\u00fclebilece\u011fi gibi bu yanl\u0131\u015ft\u0131r. 0.3 mikron de\u011feri HEPA filtreler i\u00e7in MPPS\u2019ye yak\u0131n bir de\u011fer olup, HEPA filtreler i\u00e7in tutmas\u0131 en zor partik\u00fcl boyutudur. 0.3 mikrondan b\u00fcy\u00fck partik\u00fcller atalete ba\u011fl\u0131 ay\u0131rma ve eleme mekanizmas\u0131 ile tutulurlar. 0.3 mikrondan k\u00fc\u00e7\u00fck partik\u00fcller ise yay\u0131lma mekanizmas\u0131 yolu ile tutulurlar.<\/p>\n<p class=\"p4\">NASA taraf\u0131ndan yap\u0131lan testler HEPA filtrelerin nanopartik\u00fcl kirleticileri ve 0.3 mikrondan b\u00fcy\u00fck partik\u00fclleri tutmakta %100\u2019e yak\u0131n bir verim ortaya koydu\u011funu g\u00f6stermi\u015ftir. (4) <span class=\"s2\">www.analiztemizoda.com <\/span><\/p>\n<p class=\"p4\">GRAF\u0130K 1 \u2013 Partik\u00fcl boyutunun fonksiyonu olarak filtre tutuculu\u011fu<\/p>\n<ul class=\"ul1\">\n<li class=\"li4\">\u2022 Filtre s\u0131n\u0131f\u0131 H13<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"p4\">Yukar\u0131daki tablodan da g\u00f6r\u00fclebilece\u011fi gibi HEPA filtreler korona vir\u00fcsler i\u00e7in kabul edilen 0.05-0.2 mikron boyutunda y\u00fcksek tutuculuk verimine sahiptir. Burada filtrenin s\u0131zd\u0131rmaz \u015fekilde monte edilmi\u015f olmas\u0131, y\u00fczey h\u0131z\u0131, s\u0131cakl\u0131k gibi farkl\u0131 parametrelerin etkileri g\u00f6z ard\u0131 edilmemelidir. Yine de HEPA filtrelerin korona vir\u00fcsler \u00fczerindeki tutuculuk etkinli\u011fi a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n<p class=\"p4\"><b>REFERANSLAR: <\/b><b><\/b><\/p>\n<p class=\"p6\">1. Prof Nanshan Chen, MD, Prof Min Zhou, MD, Xuan Dong, MD, Prof Jieming Qu, MD, Fengyun Gong, MD, Yang Han, PhD (2020), Epidemiological and clinical characteristics of 99 cases of 2019 novel coronavirus pneumonia in Wuhan, China: a descriptive study<\/p>\n<p class=\"p6\">2. European Standard EN 1822-1:2009, &#8220;High efficiency air filters (EPA, HEPA and ULPA)&#8221;<\/p>\n<p class=\"p6\">3. J.L. Perry, J.H. Agui, R. Vijayakumar (2016), Submicron and Nanoparticulate Matter Removal by HEPA-Rated Media Filters and Packed Beds of Granular Materials<\/p>\n<p class=\"p4\"><b>4. <\/b>Marco Cascella; Michael Rajnik; Arturo Cuomo; Scott C. Dulebohn; Raffaela Di Napoli (2020), Features, Evaluation and Treatment Coronavirus (COVID-19)<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Yazar: Y\u00fck. Mak. M\u00fch. Bar\u0131\u015f D\u00d6KMEN<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>KORONA V\u0130R\u00dcS EBATI NED\u0130R? Filtrelerin vir\u00fcsleri etkin \u015fekilde tutup tutamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rmak i\u00e7in \u00f6ncelikle vir\u00fcse ait ebad\u0131n netle\u015ftirilmesi gerekmektedir. Korona vir\u00fcslerinin e\u015fde\u011fer dairesel \u00e7aplar\u0131 baz\u0131 kaynaklarda 0.06 ile 0.14 mikron olarak verilmi\u015ftir. (1) Baz\u0131 kaynaklarda ise elektron mikroskobu ile yap\u0131lan \u00f6l\u00e7\u00fcmlerde vir\u00fcs ebad\u0131 0.05-0.200 mikron olarak \u00f6l\u00e7\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. (2) G\u00fcvenli aral\u0131kta kalmak i\u00e7in vir\u00fcs\u00fcn boyutu de\u011ferlendirmeler s\u00fcresince [&#8230;]\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1871,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1877","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.analiztemizoda.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1877","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.analiztemizoda.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.analiztemizoda.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.analiztemizoda.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.analiztemizoda.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1877"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.analiztemizoda.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1877\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2011,"href":"https:\/\/www.analiztemizoda.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1877\/revisions\/2011"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.analiztemizoda.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1871"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.analiztemizoda.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1877"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.analiztemizoda.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1877"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.analiztemizoda.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1877"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}